බුද්ධ සත්යයතා හා විශ්ව සත්යයතා
“සුඛෝ බුද්ධානං උප්පාදෝ – සුඛෝ සද්ධම්ම දේශනා
සුඛා සංඝස්ස සාමග්ගී – සමග්ගානං තපෝ සුඛෝ”
බෞද්ධයින් වශයෙන් මිනිසුන් කොපමණ නම් පිං දහම් සිදු කර ගන්නවාද? අතිවිශාල පිංකම් රුසක් සිදු කරණුයේ නිවන බලාගෙනයි. සංසාරයෙන් එතෙර වෙන්න කියලා හිතාගෙන පුළුවන් කාලයේ ඉදන්
මරණය දක්වාම අප විසින් කොපමණ නම් පිං දහම් සිදු කර ගත්තත්මි නිසුන් මිය යනුයේ නිවන කියන වචනයේ තේරුමවත් දැන ගෙන නොවෙයි. බුදුන් වහන්සේ කෙරෙහි ඇති ශ්රද්ධාව අධික වුවත් සැබවින්ම බුදුන් වහන්සේ ගැනත් උන්වහන්සේගේ ධර්මය පිළිබදවත් ඔබ කෙතරම්සැ ළකිලිමත්ද? ඒ දහම ගැන මොනවද ඔබ දන්නේ?.
ඇත්තටම නිවන කියන ස්වභාවය වෙන කොහේවත් ඇති දෙයක් නොවෙයි. ඒක හොයා ගෙන කොච්චර නම් පංසල් ගානේ ගියාද? දන් දුන්නද? සිල් රැක්කාද? ඇත්තටම ඒ ස්වභාවය ඇත්තේ තමන්ගේ ශරීරය තුළමයි. ඒත් ඒ අවබෝධය ලබන එකනම් පහසු දෙයක් නෙවෙයි. සංසාරය පුරාවට කුසලයට නැඹුරු කළ සිත දිනෙක ඔබව නිවන කරා රැගෙන යාවි. ඒ අනුව සිතත් කයත් සිතුවිලිත් හැදෙන විදිහ දැන ගැනීමෙන්මයි නිවන කියන වචනයේ අර්ථයවත් දැන ගැනීමට හැකි වනුයේ. ඒ පිළිබදව බුදුන් වහන්සේ දෙවියන් උදෙසා කළ දේශනය අභිධර්ම දේශනය කියලයි කියන්නේ. අන්න ඒ සියුම් ධර්ම කාරණා බුදු වී සිව්වන සතියෙද්ී උන්වහන්සේ සිහි කළ අතර එම ධර්මය නොමැතිව බුදු දහමෙහි කිසිදු ධර්ම කාරණාවක් විග්රහ කර ගැනීමට අපහසු බව ධර්මය දන්නා සැමගේ අදහසයි.